Her Yıldızın Etrafında Bir Gezegen Var mı?

Bazı yıldızlar yalnız mı yoksa hepsinin gezegen aileleri var mı?

1992’de gökbilimciler güneş sistemi dışındaki ilk gezegeni keşfettiler. O zamandan beri, teleskoplar, yalnızca güneşe benzer yıldızların değil, aynı zamanda ikili yıldız sistemlerinde de yörüngede dönen bu sözde ötegezegenlerden binlercesini tespit etti; kırmızı cüce denilen küçük, soğuk yıldızlar; ve hatta ultra yoğun nötron yıldızları

Merak etmen yeterli: Dışarıdaki her yıldızın yörüngesinde en az bir gezegen var mı?

Tek kelimeyle, hayır, dedi Cornell Üniversitesi Astronomi Bölümü başkanı Jonathan Lunine. Yani en azından bildiğimiz kadarıyla değil. Lunine, WordsSideKick.com’a verdiği demeçte “Her zaman bir şeyi tespit edip edemeyeceğiniz sorusunu sorarız” dedi. Ancak bu sorunun cevabı “Kesin olarak bilinmiyor. Gezegenlerin arandığı ve bugüne kadar hiçbirinin bulunamadığı çok sayıda yıldız olduğu kesin.”

Lunine, bilim adamlarının galaksimizde yıldızlar kadar çok gezegen olduğunu tahmin ettiğini, ancak bu gezegenlerin eşit olarak dağılmadığını söyledi. Güneş gibi bazı yıldızlar ve yaklaşık 40 ışıkyılı uzaklıkta bir kırmızı cüce yıldız olan TRAPPIST-1, yarım düzineden fazla gezegene ev sahipliği yaparken, diğerlerinde hiç bulunmayabilir. 

Ama bir yıldızın bu kadar çok gezegene ev sahipliği yaparken diğerlerinin tek başına dolanmasını sağlayan şey nedir? Bilim adamları bunun yıldızın oluşum şeklinden kaynaklandığını düşünüyor. Genç yıldızlar oluşurken, genellikle toz parçacıkları halkasıyla çevrilidirler. Bu parçacıklar, sonunda gezegenleri oluşturabilecek daha büyük ve daha devasa kümeler oluşturmak için birbirine çarpar. Ancak tüm genç yıldızlar o kadar şanslı değil.

“Eğer çok hızlı bir dönüşe sahip olan bir yıldızlararası bulut kümesinden oluşan bir yıldıza sahipseniz, bu küme bir disk oluşturmak üzere dönmek yerine büzülürken, iki veya daha fazla parçaya bölünebilir ve bir yıldız oluşturabilir. ikili yıldız sistemi veya çoklu yıldız sistemi meydana gelebilir,” dedi Lunine. “Ve bu durumlarda, eğer bir disk oluşmadıysa, iki yıldız veya üç yıldız sisteminin asla bir gezegenle sonuçlanmaması mümkündür.” 

İkili yıldız sistemleri bazı durumlarda gezegenler oluşturabilir – Kepler-47 ve üç gezegeninde olduğu gibi – ancak koşulların tam olarak doğru olması gerekir. Lunine, “Gezegenlerin olduğu yerde ikili yıldız sistemleri var” dedi. “Öyleyse bu sistemler, malzemenin iki kümeye ayrılması ve ardından bu kümelerden birinin veya belki de bu kümelerin her ikisinin etrafında bir diskin oluşmasıyla mı sonuçlanıyor? Yakalanan bir şey var mı?”

Lunine, daha nadiren, genç bir yıldızın tozla dolu yığınının o kadar yavaş dönebileceğini ve bir disk oluşturmadan bir yıldıza dönüşebileceğini söyledi. Bir yıldızın gezegen oluşturması, yalnızca başka bir yıldızın yoğun yerçekiminin onları güneş sisteminden fırlatıp atması veya en azından tespit edilemeyecek kadar uzağa göndermesi ile mümkündür. 

Ancak Lunine, gezegenlere ev sahipliği yapan yıldızların sayısıyla ilgili bilgimizin, tespit edebileceğimiz şeylere bağlı olduğu konusunda uyardı. Bunun nedeni, birçok gezegenin, bir yıldızın parlaklığındaki düşüşleri, bir gezegenin önünden geçmekte olduğunu gösteren bir işaret olarak kullanan geçiş yöntemi kullanılarak saptanmasıdır. 

“Her zaman belirli bir yıldıza bakıp, ‘Eh, çevresinde bir gezegen tespit edilmedi, ama bilirsiniz, belki biraz küçük ve gerçekten yıldızdan çok uzakta dönen ve yıldızı geçmeyen bir gezegen vardır ve bu nedenle biraz gizlidir.’ Bu her zaman bir olasılık. Ama büyük ihtimalle, etraflarında gerçekten gezegen olmayan yıldızlar da var.”

Bu yazı Astrafizik.com tarafından Türkçeye aktarılmış olup yazının aslı  space.com sitesine aittir, orijinaline mümkün olduğunca sadık kalmak koşuluyla dilimize çevirilmis olsa da editoryal tarafından katkıda bulunulmuştur. Bu sebeple Astrafizik.com içerik izinlerine tabidir. Astrafizik.com referans gösterilmek koşuluyla kullanıma izin verilmiştir.

Kaynak: https://www.space.com/does-every-star-have-planets

Çeviri: Sinan YAVUZ

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Popüler Makaleler

More from author

Dünya Dışı Yaşam Macerası 3. Bölüm

Serimizin birinci ya da ikinci yazılarını eğer okumadıysanız okumanızı tavsiye ederiz. İkinci yazımızda sizlerle Dünya dışı canlılardan, şu ana kadar Dünya dışında amip boyutunda...

Dünya Dışı Yaşam Macerası 2. Bölüm

Serinin ilk yazısına buradan ulaşabilirsiniz. Bir önceki yazımızda kısaca Dünya'mızın, Güneş sistemimizin ve hatta galaksimizin sınırlı bir ömrü olduğundan ve bu sebeple insanlığın ebediyyen...

Dünya Dışı Yaşam Macerası 1. Bölüm

Değerli okuyucular yaklaşık 3 yazıdan oluşak bu yazı dizisinde insanlığın Dünya dışı kolonileşme serüveni, Dünya dışı yaşam, uzaylı kavramının irdelenmesi ve son yazıda da...