Andromeda ile Samanyolu Çarpışacak mı? Yeni Hesap: Yüzde 50

Güncellendi: 27 Ekim 2026. Yazı baştan yazıldı; bilgiler ve kaynaklar yeniden doğrulandı.

Kısaca: Andromeda Galaksisi Samanyolu’na saniyede yaklaşık 110 kilometre hızla yaklaşıyor ve uzun süre iki galaksinin 4–5 milyar yıl içinde kesinlikle çarpışacağı düşünüldü. Ama 2025’te Hubble ve Gaia verileriyle yapılan 100 bin simülasyon, önümüzdeki 10 milyar yılda birleşme olasılığının yalnızca yaklaşık yüzde 50, 4–5 milyar yıl içinde kafa kafaya çarpışma olasılığının ise yaklaşık yüzde 2 olduğunu gösterdi. Çarpışma olsa bile yıldızlar neredeyse hiç birbirine çarpmaz; Dünya’nın asıl sorunu o tarihte yaşlanan Güneş olacak.

Andromeda Galaksisi nedir?

Andromeda Galaksisi, Andromeda takımyıldızı yönünde, yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzakta bulunan dev bir sarmal galaksidir. Katalog adı Messier 31 ya da kısaca M31’dir. Samanyolu’nun da üyesi olduğu Yerel Grup adlı galaksi topluluğunun en büyük galaksisidir ve yaklaşık 1 trilyon yıldız barındırdığı tahmin edilir. Bizim galaksimizin büyüklüğünü Samanyolu Galaksisi Ne Kadar Büyük? yazımızda anlattık.

Andromeda insanlığın yüzyıllardır gördüğü bir cisimdir. Bilinen ilk kaydı, İranlı gökbilimci Abdurrahman es-Sufi’nin 964 yılında yazdığı Sabit Yıldızlar Kitabı‘nda “küçük bir bulut” olarak geçer. Ama onun ayrı bir galaksi olduğu ancak 1920’lerde anlaşıldı: Edwin Hubble 1923’te Andromeda’da parlaklığı düzenli olarak değişen bir Sefeid yıldızı buldu, bu yıldızdan uzaklığı hesapladı ve Andromeda’nın Samanyolu’nun çok dışında olduğunu gösterdi. Evrenin galaksilerle dolu olduğu fikri bu keşifle başladı; bugün kaç galaksi olduğunu Evrende Kaç Galaksi Var? yazımızda bulabilirsiniz.

Andromeda neden bize yaklaşıyor?

Evren genişlediği için galaksilerin büyük çoğunluğu bizden uzaklaşır ve ışıkları kırmızıya kayar. Andromeda bu kuralın istisnalarından biridir: Işığı maviye kayar, yani bize yaklaşıyor. Bunun nedeni, Andromeda ile Samanyolu’nun aynı galaksi grubunda olması ve birbirlerini kütleçekimiyle çekmesidir. Bu kadar kısa mesafede kütleçekimi, evrenin genişlemesinden baskın gelir.

Andromeda Güneş’e saniyede yaklaşık 300 kilometre hızla yaklaşıyor gibi ölçülür, ama bu sayının bir kısmı Güneş’in kendi galaksimizin merkezi çevresindeki dönüşünden gelir. Samanyolu’nun merkezine göre yaklaşma hızı saniyede yaklaşık 110 kilometredir.

Eski tahmin: 4 milyar yıl sonra kesin çarpışma

Bir galaksinin bize ne hızla yaklaştığını ölçmek kolaydır, ama yana doğru ne hızla kaydığını ölçmek çok zordur. Bu yan hareket, iki galaksinin kafa kafaya mı çarpışacağını yoksa yan yana mı geçeceğini belirler. Roeland van der Marel ve ekibi, Hubble Uzay Teleskobu’yla Andromeda’daki yıldızların konumlarını 5–7 yıl arayla ölçerek bu yan hareketi ilk kez belirledi.

2012’de yayımlanan sonuç çarpıcıydı: Yan hareket çok küçüktü, yani Andromeda neredeyse doğrudan üzerimize geliyordu. Hesaplara göre iki galaksi yaklaşık 4 milyar yıl sonra ilk kez yakından geçecek ve yaklaşık 6 milyar yıl sonra tek bir galaksi olarak birleşecekti. Bu tahmin yıllarca ders kitaplarına ve belgesellere “kesin gelecek” olarak girdi.

Yeni hesap: Çarpışma bir yazı tura

2025’te Helsinki Üniversitesi’nden Till Sawala’nın yönettiği uluslararası bir ekip, Hubble’ın yeni ölçümlerini Avrupa Uzay Ajansı’nın Gaia uydusunun verileriyle birleştirdi ve Nature Astronomy dergisinde yayımladı. Ekip, galaksilerin konumlarındaki, hızlarındaki ve kütlelerindeki belirsizlikleri hesaba katarak 10 milyar yıl ileriye uzanan 100 bin simülasyon çalıştırdı.

Sonuç: Simülasyonların yalnızca yaklaşık yarısında Samanyolu ile Andromeda 10 milyar yıl içinde birleşiyor. Eski tahmindeki gibi 4–5 milyar yıl içinde kafa kafaya bir çarpışma ise simülasyonların yalnızca yaklaşık yüzde 2’sinde ortaya çıkıyor. Yani birleşme olsa bile büyük olasılıkla eski tahminden çok daha geç gerçekleşecek. Simülasyonların kabaca yarısında iki galaksi önce yarım milyon ışık yılı ya da daha yakından birbirinin yanından geçiyor ve ancak uzak gelecekte birleşiyor.

Bu sonucu iki küçük galaksi belirliyor:

• M33 (Üçgen Galaksisi): Andromeda’nın en büyük uydusu. Kütleçekimi Samanyolu’nu biraz Andromeda’ya doğru çeker ve çarpışma olasılığını artırır.
• Büyük Macellan Bulutu: Samanyolu’nun en büyük uydusu. Samanyolu’nu yörünge düzleminden ve Andromeda’nın yolundan saptırır, çarpışma olasılığını azaltır.

Araştırmacılar kendi sonuçlarının da son söz olmadığını vurguluyor. Gaia’nın ve Hubble’ın gelecekteki ölçümleri yan hareketi daha kesin belirledikçe olasılık yeniden değişebilir.

Çarpışma olursa ne olur?

“Galaksiler çarpışıyor” sözü kulağa korkunç gelir, ama bu çarpışmada yıldızlar neredeyse hiç birbirine değmez. Yıldızlar arasındaki boşluklar, yıldızların boyutuna göre akıl almaz derecede büyüktür: Güneş’in çapı 1,4 milyon kilometre, en yakın yıldıza uzaklık ise yaklaşık 40 trilyon kilometredir. İki galaksi iç içe geçerken yıldızlar birbirinin arasından geçip gider.

Asıl değişim büyük ölçekte olur. Kütleçekimi iki galaksinin sarmal kollarını uzun kuyruklar hâlinde dağıtır. Gaz bulutları birbirine çarpıp sıkışır ve yeni yıldızlar doğurur. Milyarlarca yıl içinde iki galaksi, sarmal kolları olmayan tek bir dev eliptik galaksiye dönüşür. İki galaksinin merkezindeki dev kara delikler, yani Samanyolu’ndaki yaklaşık 4 milyon Güneş kütlesindeki Yay A* ile Andromeda’daki çok daha ağır kara delik, sonunda birbirinin çevresinde dolanıp birleşir. Kara deliklerin nasıl oluştuğunu Kara Delik Nedir? yazımızda anlattık.

Güneş Sistemi bu süreçte büyük olasılıkla bozulmadan kalır ama yeni galaksinin daha dış bölgelerine savrulabilir. Gece gökyüzü ise bambaşka görünür: Andromeda giderek büyüyüp göğün büyük bölümünü kaplar. Ancak bunu Dünya’dan izleyecek kimse büyük olasılıkla olmayacak, çünkü yaklaşık 5 milyar yıl sonra Güneş kırmızı deve dönüşmeye başlayacak. Bu süreci Güneş Ne Zaman ve Nasıl Ölecek? yazımızda anlattık.

Samanyolu’nun ilk çarpışması daha yakın

Samanyolu’nun gerçekten çarpışacağı galaksi Andromeda değil, kendi uydusu olabilir. Güney yarımküreden çıplak gözle görülen Büyük Macellan Bulutu, Samanyolu’na doğru düşüyor. 2019’da yayımlanan bir hesaba göre yaklaşık 2,4 milyar yıl içinde Samanyolu’yla birleşecek. Bu birleşme, galaksimizin merkezindeki kara deliği besleyip bir süreliğine parlatabilir.

Andromeda’yı gökyüzünde nasıl bulursunuz?

Andromeda, çıplak gözle görülebilen en uzak cisimlerden biridir. Parlaklığı yaklaşık 3 kadirdir ve gökte dolunayın 6 katı genişliğinde bir alan kaplar, ama gözümüz yalnızca daha parlak merkez bölgesini seçebilir. Türkiye’den gözlemek için en iyi aylar ekim, kasım ve aralıktır.

Sık sorulan sorular

Andromeda ile Samanyolu ne zaman çarpışacak?

Kesin değil. 2012’deki Hubble ölçümleri iki galaksinin 4–5 milyar yıl içinde doğrudan çarpışacağını gösteriyordu. 2025’te Hubble ve Gaia verileriyle yapılan 100 bin simülasyon ise önümüzdeki 10 milyar yılda birleşme olasılığını yaklaşık yüzde 50, 4–5 milyar yıl içinde kafa kafaya çarpışma olasılığını yaklaşık yüzde 2 buldu. Yani birleşme olsa bile büyük olasılıkla 5 milyar yıldan çok daha sonra gerçekleşecek.

Andromeda ile Samanyolu çarpışırsa Dünya’ya ne olur?

Büyük olasılıkla hiçbir şey. Galaksilerdeki yıldızlar arasındaki uzaklıklar yıldızların boyutuna göre o kadar büyüktür ki iki galaksi iç içe geçerken yıldızlar neredeyse hiç birbirine çarpmaz. Güneş Sistemi galaksinin başka bir bölgesine savrulabilir ama gezegenler Güneş’in çevresinde dolanmaya devam eder. Üstelik o tarihlerde Güneş zaten kırmızı dev evresine girmiş olacak.

Andromeda çıplak gözle görülür mü?

Evet. Andromeda, çıplak gözle görülebilen en uzak cisimlerden biridir. Ay’ın olmadığı karanlık bir gecede, ekim–aralık aylarında Kraliçe (Kassiopeia) takımyıldızının yakınında bulanık, uzunca bir ışık lekesi olarak görülür. Şehir ışıkları altında görmek zordur.

Andromeda Galaksisi bize ne kadar uzak?

Yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı. Yani bugün gördüğümüz Andromeda ışığı, yaklaşık 2,5 milyon yıl önce yola çıktı. Andromeda, Samanyolu’na en yakın büyük sarmal galaksidir; daha yakın olan galaksiler Büyük Macellan Bulutu gibi küçük uydu galaksilerdir.

Andromeda Samanyolu’ndan büyük mü?

Andromeda’nın diski Samanyolu’nunkinden daha geniştir ve yaklaşık 1 trilyon yıldız barındırdığı tahmin edilir; Samanyolu’nda ise 100–400 milyar yıldız olduğu düşünülür. Ama karanlık madde dahil toplam kütleleri birbirine yakındır. Hangisinin daha ağır olduğu bugün hâlâ tartışılıyor.

Andromeda ve Samanyolu birleşince ne olacak?

Birleşme olursa iki sarmal galaksinin kolları kütleçekimiyle dağılır, gaz bulutları sıkışarak yeni yıldızlar doğurur ve sonunda büyük olasılıkla tek bir dev eliptik galaksi oluşur. İngilizce kaynaklarda bu gelecekteki galaksiye “Milkomeda” denir. İki galaksinin merkezindeki dev kara delikler de zamanla birleşir.

Evren genişliyorsa Andromeda neden bize yaklaşıyor?

Evrenin genişlemesi büyük ölçeklerde, galaksi grupları arasında etkilidir. Andromeda ve Samanyolu ise aynı galaksi grubunun, Yerel Grup’un üyeleridir ve birbirlerini kütleçekimiyle çeker. Bu kısa mesafede kütleçekimi genişlemeden baskın olduğu için Andromeda’nın ışığı maviye kayar: Bize yaklaşan az sayıdaki galaksiden biridir.

Kaynaklar

• Sawala, T. ve diğerleri (2025). No certainty of a Milky Way–Andromeda collision. Nature Astronomy, 9, 1206–1217.
• Hubble and Gaia revisit fate of our galaxy, ESA/Hubble, 2 Haziran 2025.
• van der Marel, R. P. ve diğerleri (2012). The M31 velocity vector. III. Future Milky Way M31–M33 orbital evolution, merging, and fate of the Sun. The Astrophysical Journal, 753, 9.
• Cautun, M. ve diğerleri (2019). The aftermath of the Great Collision between our Galaxy and the Large Magellanic Cloud. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 483, 2185–2196.
• Messier 31 (The Andromeda Galaxy), NASA Hubble.

Bunlar da ilginizi çekebilir

• Samanyolu Galaksisi Ne Kadar Büyük?
• Evrende Kaç Galaksi Var?
• Güneş Bir Yıldız mı?
• Güneş Ne Zaman ve Nasıl Ölecek?
• Evrenin Şekli Nedir?